TSE Uyumluluğu — Vergi denetçileri için dokümantasyon¶
Bu belge vergi denetçilerine, mali makamlara ve mali müşavirlere yöneliktir ve DiKAS kasa sisteminin düzenli bir kasa yönetimine ilişkin yasal gereklilikleri teknik olarak nasıl uyguladığını açıklar.
Kısaca
- Kasayla ilgili her işlem, sertifikalı bir Teknik Güvenlik Donanımı (TSE) tarafından dijital olarak imzalanır (§ 146a AO, KassenSichV).
- DiKAS, bir Swissbit donanım TSE'sini (USB, yerinde) ve fiskaly bulut TSE'sini destekler.
- Tüm belgeler tek, kesintisiz bir belge numarası dizisinde yürütülür (kasa ve çevrimiçi siparişler ortak).
- İptaller silinmez, imzalanmış bir karşı belge olarak kaydedilir.
- Denetim için DSFinV-K dışa aktarımı, TSE-TAR dışa aktarımı ve bir GDPdU dışa aktarımı hazır bulunur.
- „DiKAS ile bir kasa denetiminin nasıl işlediği" bölümü, denetim sürecini adım adım açıklar.
Bu belgenin amacı hakkında not
Bu belge yalnızca kasa sisteminde uygulanan işlevleri açıklar. TSE'nizin seri numarası, kasa seri numarası veya vergi dairesine bildirilen veriler gibi somut bilgiler işletmenize özgüdür ve DiKAS kurulumunuzda Ayarlar → TSE altında ya da bildirim belgelerinizde bulunur — bu genel belgede değil.
1. Yasal Dayanaklar¶
DiKAS, aşağıdaki düzenlemelerin karşılanması için tasarlanmıştır:
| Düzenleme | İçerik |
|---|---|
| § 146a AO | Düzgün kasa yönetimi, sertifikalı bir TSE kullanma zorunluluğu, belge verme yükümlülüğü |
| KassenSichV | Kasa Güvenlik Yönetmeliği — TSE için teknik gereklilikler |
| AEAO zu § 146a AO | ProcessType, ProcessData ve QR koduna ilişkin ayrıntılı hükümler içeren uygulama yönergesi |
| DSFinV-K | Kasa sistemleri için mali idarenin dijital arayüzü (DiKAS 2.3 sürümünü oluşturur) |
| BSI TR-03153 | TSE için teknik yönerge (imza, dışa aktarma, sertifikasyon) |
| GoBD / GDPdU | Defterlerin düzgün tutulması ve saklanmasına ilişkin esaslar (dijital işletme denetimi) |
| § 14 UStG | Fatura/belgelerdeki zorunlu bilgiler (KDV dökümü) |
Bildirim yükümlülüğü kasa işletmecisindedir
Kullanılan kasanın ve TSE'nin vergi dairesine bildirilmesi (§ 146a Abs. 4 AO, 2025'ten itibaren Mein ELSTER üzerinden) işletmecinin yükümlülüğüdür. DiKAS, bunun için gerekli bilgileri (TSE seri numarası, kasa seri numarası, edinme tarihi) sistemde hazır bulundurur, ancak vergi dairesine bildirimi otomatik olarak üstlenmez.
2. DiKAS'ta TSE¶
Bir Teknik Güvenlik Donanımı (TSE), sertifikalı bir güvenlik modülüdür. Her kasa işlemine bir dijital imza ve kesintisiz bir imza sayacı ekler. Bu sayede kasa verilerinin sonradan değiştirilip değiştirilmediği kuşkuya yer bırakmayacak şekilde tespit edilebilir.
DiKAS, farklı TSE türleriyle çalıştırılabilir:
| Tür | Açıklama |
|---|---|
| Swissbit donanım TSE'si | BSI sertifikalı donanım TSE'si, USB üzerinden doğrudan kasaya bağlanır. Yerinde imzalar ve saklar. DiKAS tarafından otomatik olarak tanınır (/mnt/tse/ altında bağlanır). |
| fiskaly bulut TSE'si | Sertifikalı bulut TSE'si (fiskaly SIGN DE). DiKAS, belgeleri internet üzerinden fiskaly arayüzüyle imzalar. USB cihazı gerekmez. |
| TSE ağı (Verbund) | Bir işletmenin birden fazla kasası bir TSE'yi paylaşabilir: Bir kasa TSE ana bilgisayarı (Host) olur, diğer kasalar yerel ağ üzerinden bunun aracılığıyla imzalar. |
Sizde hangi TSE'nin aktif olduğu
DiKAS, kullanılabilir TSE'yi otomatik olarak seçer (sıra: fiskaly bulut → ağ TSE'si → yerel Swissbit donanımı). Fiilen kullanılan TSE, her kasa fişinde QR kodundan ve basılı TSE seri numarasından tanınabilir; ayrıca sistemde Ayarlar → TSE altında görülebilir.
Demo ve test sistemleri
Sadece demo/test amaçlı DiKAS kurulumları bilinçli olarak TSE olmadan çalışır. Bu işletim modunda hiçbir belge imzalanmaz; ilgili belgeler açıkça mali olarak imzalanmamış olarak tanınabilir (bkz. Bölüm 9). Vergisel açıdan geçerli gerçek işletmede her zaman gerçek bir TSE etkindir.
3. Hangi işlemler imzalanır¶
DiKAS, §146a AO'ya ilişkin AEAO uyarınca kasayla ilgili tüm işlemleri imzalar — yalnızca satış belgelerini değil. Bu sırada DSFinV-K'da öngörülen üç işlem türü (ProcessType) kullanılır:
| ProcessType | Şunlar için kullanılır |
|---|---|
Kassenbeleg-V1 |
Tamamlanan her ödeme işlemi: doğrudan satış, masa ödemesi, iptal ve iade/alacak dekontu (negatif tutarlarla) |
Bestellung-V1 |
Masa servisindeki siparişler (ödemeden önceki sipariş fişi) |
SonstigerVorgang |
Vardiya açılışı, vardiya kapanışı, gün sonu raporu, nakit giriş/çıkışları ve para transferi |
SonstigerVorgang içinde DiKAS, somut işlemi ayrıca kendi kısaltmasıyla işaretler:
| Kısaltma | İşlem |
|---|---|
AVSichOpen |
Vardiya açılışı (kasa çekmecesi bozuk parayla başlatılır) |
AVSichClose |
Vardiya kapanışı (vardiya sonunda kasa kesintisi) |
AVKassenschnitt |
Gün sonu raporu (Z-raporu) |
AVSonstAusgabe |
Nakit çıkışı / gider / özel çekim |
AVSonstEinlage |
Nakit girişi / özel yatırım |
AVTransfer |
Para transferi (örn. kasadan bankaya para) |
Denetim için önemli
Bir iptal, DiKAS'ta SonstigerVorgang değildir, negatif tutarlarla tam teşekküllü, TSE ile imzalanmış bir Kassenbeleg-V1'dir (bkz. Bölüm 7). Böylece her iptal, orijinal satış kadar manipülasyona karşı güvenli biçimde kaydedilir.
4. Bir kasa fişi mali açıdan nasıl oluşur¶
Her ödeme işleminde DiKAS, belgenin vergisel açıdan ilgili verilerini TSE'ye iletir. TSE bu verileri imzalar ve benzersiz bir işlem numarası, bir imza sayacı ve kriptografik imzayı geri döndürür. Bu değerler belgeye ayrılmaz biçimde kaydedilir ve fişe basılır.
4.1 İmzalanan işlem verileri (ProcessData) — Kassenbeleg-V1¶
Bir satış belgesi için DiKAS, imzalanan işlem verilerini şu formatta oluşturur:
-
Vergi bölümü, alt çizgi
_ile ayrılmış, vergi sınıflarının sabit bir sırasında tam olarak beş brüt tutardan oluşur:Konum Vergi sınıfı 1 %19 (genel oran) 2 %7 (indirimli oran) 3 %10,7 (§ 24 UStG ortalama oranı) 4 %5,5 (§ 24 UStG ortalama oranı) 5 %0 (sıfır oran) Her konumda bu vergi sınıfının brüt cirosu yer alır. Kullanılmayan sınıflar
0.00ile doldurulur. -
Ödeme bölümü, her ödeme için
<Tutar>:<Bar|Unbar>biçiminde listelenir; nakit ödemeler önce gelir. Ödeme tutarları toplanarak belgenin toplam tutarını oluşturur. Para üstü ve bahşiş, ödeme tutarının parçası değildir.
Örnek — 60,00 € tutarında bir belge (bunun 47,60 €'su %19, 12,40 €'su %7), nakit ödendi:
Örnek — %19'a tabi 100,00 €, 40,00 € nakit ve 60,00 € kart olarak bölünmüş:
Nakit veya kartlı olması sabitlenir
Bir ödemenin Bar (nakit) mı yoksa Unbar (nakit dışı) mı sayılacağı, kasa işleminde yapılandırılmış ödeme yönteminden türetilir ve belgede sabitlenir. Bu, sonradan ödeme yöntemi adından tahmin edilmez — aynı sınıflandırma hem imza hem de DSFinV-K dışa aktarımı için tutarlı biçimde geçerlidir.
4.2 İmzalanan işlem verileri (ProcessData) — Bestellung-V1¶
Masa servisindeki siparişler (kasaya geçmeden önceki sipariş fişi), her pozisyon için şu şekilde imzalanır:
Tekil pozisyonlar bir satır sonuyla ayrılır; tanım tırnak içinde yer alır (içerdiği tırnak işaretleri ikiye katlanır). Örnek:
4.3 İmzalanan işlem verileri (ProcessData) — SonstigerVorgang¶
Diğer işlemler <İşlem>^<Veri> formatında imzalanır, örn.:
AVSichOpen^Schichteroeffnung^200.00
AVSichClose^Schichtschliessung^845.30
AVKassenschnitt^Tagesabschluss^1523.90
Sayı formatı
İmzalanan işlem verilerinde ve QR kodunda tutarlar, ondalık ayırıcı olarak nokta ile ve iki ondalık basamakla gösterilir (60.00). DSFinV-K CSV dışa aktarımında ise virgül kullanılır (60,00) — her ikisi de ilgili spesifikasyona uygundur.
5. Belgedeki QR kodu¶
Her kasa fişi, TSE verilerini DSFinV-K formatında (Ek I, „Belge kontrolü") içeren bir QR kodu barındırır. Böylece her belge, yaygın bir kontrol uygulamasıyla (örn. resmi belge/mali kontrol uygulamasıyla) TSE imzasına karşı doğrulanabilir.
QR kodu (noktalı virgülle ayrılmış) şu on iki alanı içerir:
| Konum | Alan | Anlam |
|---|---|---|
| 1 | Sürüm | Her zaman V0 |
| 2 | Kasa seri numarası | Kasanın benzersiz kimliği |
| 3 | ProcessType | örn. Kassenbeleg-V1 |
| 4 | ProcessData | İmzalanan işlem verileri (bkz. Bölüm 4) |
| 5 | İşlem numarası | TSE işleminin sıralı numarası |
| 6 | İmza sayacı | TSE'nin monoton artan sayacı |
| 7 | Başlangıç zamanı | İmzalamanın başlangıcı |
| 8 | Bitiş zamanı | İmzalamanın sonu |
| 9 | İmza algoritması | örn. ecdsa-plain-SHA256 |
| 10 | Günlük zaman formatı | TSE'nin zaman formatı |
| 11 | İmza | Kriptografik imza |
| 12 | Açık anahtar | TSE'nin kontrol anahtarı |
Kasaya erişim olmadan kontrol
Bir kağıt fişteki QR kodunu taramak suretiyle ProcessType, işlem verileri, işlem numarası, imza sayacı ve zaman damgasını okuyabilir ve imzayı hesaplama yoluyla kontrol edebilirsiniz — kasa sistemine erişim olmadan bile.
6. Vergi oranları ve KDV anahtarları¶
DSFinV-K dışa aktarımında DiKAS, her ciroyu bir KDV anahtarına atar. Yalnızca aşağıdaki anahtarlar kullanılır:
| KDV anahtarı | Vergi oranı | Anlam |
|---|---|---|
| 1 | %19 | Genel vergi oranı |
| 2 | %7 | İndirimli vergi oranı |
| 3 | %10,7 | § 24 Abs. 1 Nr. 3 UStG ortalama oranı (tarım ve ormancılık) |
| 4 | %5,5 | § 24 Abs. 1 Nr. 1/2 UStG ortalama oranı |
| 5 | %0 | Sıfır oran |
| 6 | (özel oran) | Özel vergi oranı (%0 üzeri ve %5 altı bir oran) |
| 7 | — | KDV yok (geçiş kalemi, örn. personel bahşişi) |
Tarım ve ormancılığın ortalama oranları (§ 24 UStG)
Götürü ortalama oranlar %10,7 ve %5,5, kendi anahtarlarını alır (3 ve 4) ve indirimli oranla (%7) karıştırılmaz. Bu atama, kasa sisteminde tek bir merkezi yerde belirlenmiştir ve TSE imzası ile DSFinV-K dışa aktarımı arasında tutarlıdır.
Geçici vergi oranı indirimleri
%16 veya %5 gibi indirimler (örn. süreli yasal önlemler sırasında) otomatik olarak genel orana (anahtar 1) veya indirimli orana (anahtar 2) atanır.
7. İptal ve düzeltme (Append-only / yalnızca ekleme)¶
DiKAS, değiştirilemezlik ilkesini (§ 146a AO, GoBD) tutarlı biçimde izler: Bir kez kaydedilen belge asla üzerine yazılmaz veya silinmez.
Bir belge iptal edildiğinde şunlar gerçekleşir:
- İptal türünde yeni bir karşı belge oluşturulur — negatif tutarlarla ve aynı numara dizisinden kendi sıralı belge numarasıyla.
- Bu karşı belge TSE tarafından imzalanır (negatif değerlerle bir
Kassenbeleg-V1olarak). - Bir referans aracılığıyla orijinal belgeye işaret eder (dışa aktarımda:
references.csv, referans türü „Transaktion"). - Orijinal belge içerik olarak değişmeden kalır ve yalnızca „iptal edildi" olarak işaretlenir.
Böylece her iptal, eksiksiz ve manipülasyona karşı güvenli biçimde izlenebilir. Zaten iptal edilmiş bir belge yeniden iptal edilemez ve bir iptal belgesinin kendisi de iptal edilemez.
İptal ile iade karşılaştırması
- Bir iptal (
Void) her zaman somut bir belgeyi düzeltir ve dışa aktarımda referanslı bir iptal (BON_STORNO = 1) olarak gösterilir. - Bir iade/alacak dekontu (
Return), yalnızca somut bir orijinal belgeye atıfta bulunuyorsa resmi bir iptal sayılır; atıfsız bir iade, bağımsız negatif bir belgedir.
8. Belge numarası dizisi (tek, sürekli bir dizi)¶
DiKAS, belge numaralarını tek, kesintisiz ve boşluksuz bir sayaç üzerinden verir. Bu sayaç merkezi olarak yönetilir ve çift atamaya karşı korunmuştur (eşzamanlı erişimde kilitleme artı yeniden deneme).
- Kasa belgeleri ve çevrimiçi siparişler, numaralarını aynı numara dizisinden alır. Artık ayrı bir „çevrimiçi sayaç" yoktur — kasa başına her belge numarası benzersiz ve sıralıdır (§ 146a'nın eksiksizlik ve benzersizlik gerekliliği).
- Fişte belge numarası
R+ altı haneli numara olarak görünür, örn.R000123. Vardiyalar ve gün sonu raporları benzer şekildeE…veyaZ…taşır. - Bir kasa bir ağda TSE ana bilgisayarı olduğunda (başlangıçta veya bir değişimde), DiKAS sayacı otomatik olarak mevcut tüm belgelerin güncel toplam maksimumuna yükseltir. Böylece numara sırası bir değişimden sonra da boşluksuz ve çakışmasız kalır.
Denetim ipucu
Sıralı, boşluksuz bir belge numarası dizisi, eksiksizliğin temel bir göstergesidir. Eksik numaralar, belgelenmiş iptaller veya TSE arızalarıyla açıklanabilir olmalıdır.
9. TSE arızası ve yeniden başlama¶
TSE arızalandığında (örn. USB cihazına ulaşılamıyor, sertifika süresi dolmuş, bulut TSE'sinde ağ sorunu), GoBD uyarınca kasa işletmesi engellenemez. Bu nedenle DiKAS şu şekilde davranır:
- Kasa işlemi çalıştırılmaya ve kaydedilmeye devam eder, ancak bir hata işareti ile (neden belgeye not edilir).
- Bir arıza kaydı (
TseOutageLog) oluşturulur veya güncellenir: başlangıç, neden ve etkilenen işlem sayısı ile. Tek bir arıza, tek bir kayıt girişinde toplanır. - Etkilenen fişte hata nedeniyle birlikte açıkça görünür şekilde
*** TSE-AUSFALL ***(TSE ARIZASI) basılır (hiç TSE etkin değilse*** KEINE TSE ***/ TSE YOK basılır). - TSE tekrar erişilebilir olur olmaz (DiKAS bunu düzenli olarak kontrol eder), açık arıza kaydı bir bitiş zamanı ile kapatılır ve imzalama otomatik olarak devam eder.
İmza sayacındaki boşluklar açıklanabilir olmalıdır
TSE tarafından verilen imza sayacı monoton olarak artar. Sayaçtaki boşluklar normal bir arıza göstergesidir — bunlar, arıza kaydında uygun bir girişle açıklanabilir olmalıdır. DiKAS, arızalanmış bir TSE'yi sessizce devre dışı bırakmaz, aksine cihaz tekrar kullanılabilir olana kadar işletmeyi açıkça „TSE güvencesi olmadan" sürdürür.
10. Belgede zorunlu bilgiler¶
Basılan her kasa fişi, § 146a AO ve § 14 UStG uyarınca gerekli bilgileri içerir:
- Firma başlığı: İşletmenin firma adı, adresi ve vergi numarası ya da KDV kimlik numarası (kayıtlı ana verilerden).
- Belge numarası (
R…) ile tarih ve saat. - İşlemi yapan personel ve varsa masa.
- Tekil kalemler (tanım, miktar, tutar).
- Vergi oranı başına KDV dökümü, net, KDV tutarı ve brüt ile (§ 14 UStG).
- Ödeme yöntemi/yöntemleri, varsa para üstü ve bahşiş.
- TSE bloğu: QR kodu, TSE işlem numarası, imza sayacı, TSE seri numarası ve — imzalanamadıysa — TSE ARIZASI uyarısı.
Vergi numarası ve KDV kimlik numarası
DiKAS, ana verilerde işletmenin KDV kimlik numarasını tutar. Müşteride ayrı bir vergi numarası kayıtlı değilse, dışa aktarımdaki ilgili alan boş kalır — bu, iki tanımlayıcıdan biri mevcut olduğu sürece geçerlidir.
11. İşletme denetimi için veri dışa aktarımı¶
DiKAS üç dışa aktarım sunar. Tümü kasa sisteminde başlatılır ve indirme için ZIP arşivi olarak hazırlanır.
11.1 DSFinV-K dışa aktarımı (kasa verileri)¶
DSFinV-K dışa aktarımı, işletme denetimi için belirleyici formattır. DiKAS, aşağıdakilerle eksiksiz bir DSFinV-K veri kümesi, sürüm 2.3 oluşturur:
index.xml(tüm tabloların ve sütunların açıklaması) ve ilgili DTD,- 20 CSV tablosu (aşağıya bakın),
- Ondalık ayırıcı olarak virgül, sütun ayırıcı olarak noktalı virgül, metin sınırlayıcı olarak tırnak işareti, BOM'suz UTF-8 — DSFinV-K'ya uygun ve böylece IDEA gibi yaygın denetim yazılımlarına aktarılabilir.
20 tabloya genel bakış:
| Alan | Dosya | İçerik |
|---|---|---|
| Ana veriler | cashpointclosing.csv |
Kasa kapanışı (başlık, ödeme/nakit ödeme toplamları) |
location.csv |
Konum/işletme yeri | |
cashregister.csv |
Kasa (marka, model, seri numarası, yazılım sürümü, temel para birimi) | |
slaves.csv |
Bağlı terminaller | |
pa.csv |
Acenteler (DiKAS'ta boş, kullanılmadığından) | |
tse.csv |
TSE ana verileri (seri numarası, imza algoritması, zaman formatı, açık anahtar) | |
vat.csv |
Kullanılan KDV anahtarları ve oranları | |
| Kasa kapanışı | businesscases.csv |
Vergi oranı başına iş olayları (ciro, bahşiş) |
payment.csv |
Kapanış başına ödeme yöntemleri | |
cash_per_currency.csv |
Para birimi başına nakit mevcudu (DiKAS: EUR) | |
| Tekil belgeler | transactions.csv |
Fiş başlığı (belge numarası, tür, iptal işareti, zamanlar, personel, brüt, müşteri) |
datapayment.csv |
Belge başına ödemeler | |
lines.csv |
Belge kalemleri (ürün, miktar, fiyat, bahşiş) | |
itemamounts.csv |
Kalem başına fiyatlandırma (temel fiyat, indirim/zam) | |
subitems.csv |
Kalem başına ek bilgiler (örn. ekstralar/garnitürler) | |
transactions_tse.csv |
Belge başına TSE verileri (işlem no., başlangıç/bitiş, işlem türü, imza sayacı, imza, hata, işlem verileri) | |
transactions_vat.csv |
Belge başına KDV dökümü | |
lines_vat.csv |
Kalem başına KDV dökümü | |
allocation_groups.csv |
Hesaplama grubu (örn. masa numarası) | |
references.csv |
Referanslar (örn. iptal → orijinal belge) |
Dışa aktarım döneme bağlı olarak gerçekleşir (başlangıç/bitiş tarihi). Kasanın vergi numarası ya da KDV kimlik numarası yapılandırılmış olmalıdır — aksi halde DiKAS, ilgili bir mesajla dışa aktarımı reddeder.
Dışa aktarımda bahşiş
Personel için bahşiş, KDV anahtarı 7 („KDV yok") altında ayrı bir iş olayı TrinkgeldAN olarak yürütülür. Böylece bahşiş vergilendirilebilir ciro olarak görünmeden, belgelerin toplamı kasa kapanışının ödeme toplamlarıyla uyumlu kalır.
11.2 TSE-TAR dışa aktarımı (TSE ham verileri)¶
DiKAS, TSE'nin orijinal günlük verilerini bir TAR arşivi olarak dışa aktarır (BSI TR-03153'e uygun olarak). Bu arşiv, TSE'nin kendisinin güvence altına aldığı işlem ve imza verilerini içerir ve mali idarenin denetim araçlarıyla bağımsız olarak doğrulanabilir.
- Kayıtlı tüm işlemlerin tam dışa aktarımı veya
- döneme göre filtrelenmiş dışa aktarım. (Filtrelenmiş dışa aktarımı artık desteklemeyen eski TSE ürün yazılımlarında DiKAS otomatik olarak tam dışa aktarımı sağlar — istenen dönemin geçerli bir üst kümesi.)
11.3 GDPdU dışa aktarımı (klasik işletme denetimi)¶
Ayrıca bir GDPdU dışa aktarımı hazır bulunur — index.xml/DTD ve dört tablodan oluşan, hem makine hem insan tarafından okunabilir bir CSV veri kümesi:
| Dosya | İçerik |
|---|---|
Kassenbuch.csv |
Gün sonu raporları (no., gün, ilk/son belge numarası, toplam ciro, personel) |
BonKopf.csv |
Fiş başlıkları (fiş no., tarih/saat, masa, ödeme yöntemi, ciro, personel, Z-fişi) |
BonPos.csv |
Fiş kalemleri (ürün, miktar, birim fiyat, brüt, KDV oranı, KDV) |
Stornos.csv |
Nedeniyle birlikte iptal kayıtları |
12. Gün sonu raporu ve kasa kesintisi¶
Gün sonu raporu (Z-raporu), iş gününü özetler ve TSE tarafından AVKassenschnitt olarak imzalanır. Öncesinde vardiyalar AVSichOpen (açılış) ve AVSichClose (kapanış/kasa kesintisi) ile imzalanır.
Gün sonu raporu, diğerlerinin yanı sıra şunları içerir:
- Brüt/net/KDV cirolar ile vergi oranı başına döküm,
- Ödeme yöntemi toplamları (nakit, kart, diğer) ve bahşiş,
- Kapanışın ilk ve son belge numarası,
- nakit kasa mevcudu (aşağıya bakın) ve sayım farkı.
İptal edilen belgeler hesaplama dışı bırakılır (iptal netleştirmesi)
Gün ve vardiya toplamlarına yalnızca iptal edilmemiş belgeler dahil edilir. İptal edilen bir orijinal belge ve onun negatif karşı belgesi ayrıca sayılmaz — aksi halde ciro, vergi ve kasa mevcudu iki katına şişerdi. Böylece belirtilen ciro, gerçek ödemelerle uyumlu olur (§ 146 AO, kasa kesintisi yeteneği).
Kesintisiz nakit kasa mevcudu¶
DiKAS, nakit mevcudunu boşluksuz bir zincir olarak yürütür:
- Bir günün başlangıç mevcudu, önceki gün sonu raporunun kapanış mevcuduyla aynıdır (yedek: ilk vardiyanın girilen başlangıç mevcudu).
- Kapanış mevcudu, başlangıç mevcudu + nakit ciro + nakit girişleri − nakit çıkışları − para transferi (örn. bankaya aktarım) şeklinde hesaplanır.
- Sayım farkı (sayılan fiili mevcut ile hesaplanan olması gereken mevcut arasındaki fark), vardiya başına kaydedilir ve gün farkına toplanır.
Nakit giriş/çıkışları da TSE ile imzalanır
Nakit girişleri, nakit çıkışları ve para transferi, TSE tarafından SonstigerVorgang (AVSonstEinlage / AVSonstAusgabe / AVTransfer) olarak imzalanır ve yürütülen nakit kasa mevcudunu etkiler.
13. Saklama¶
Vergisel açıdan ilgili tüm veriler — belgeler, gün sonu raporları, TSE imzaları ve kayıtlar — DiKAS tarafından kalıcı ve değiştirilemez biçimde saklanır. Saklama için yasal süreler geçerlidir (düzenli olarak § 147 AO uyarınca on yıl). İşletmeci, verileri (ya da dışa aktarım arşivlerini ve TSE'yi) tüm saklama süresi boyunca erişilebilir ve okunabilir tutmakla yükümlüdür — TSE veya donanım değişiminden sonra da.
14. DiKAS ile bir kasa denetimi nasıl işler¶
Aşağıdaki kılavuz, bir DiKAS kasasıyla tipik bir kasa denetimi (§ 146b AO) veya işletme denetiminin sürecini açıklar.
Adım 1 — Fişte belge kontrolü (sistem erişimi olmadan)¶
Güncel bir kasa fişi verilmesini isteyin veya bir test belgesi oluşturun.
- Zorunlu bilgileri kontrol edin (firma başlığı, belge numarası
R…, tarih/saat, KDV dökümü). - QR kodunu tarayın. ProcessType, işlem verileri, işlem numarası, imza sayacı, zaman damgası ve imzayı içerir.
- İmzayı bir belge kontrol uygulamasıyla kontrol edin. QR kodu eksikse veya fişte TSE ARIZASI notu varsa, belgelenmiş arızayı netleştirin (Bölüm 9).
Adım 2 — TSE ve kasa kimliğini belirleme¶
Sistemde Ayarlar → TSE'yi açın:
- TSE seri numarasını ve kasa seri numarasını not edin ve bunları vergi dairesine bildirilen bilgilerle karşılaştırın (§ 146a Abs. 4 AO).
- İmza algoritmasını ve TSE'nin durumunu (sertifika süresi, kalan imza sayısı) kontrol edin.
Adım 3 — Veri dışa aktarımı çekme¶
Sistemde denetim dönemi için dışa aktarımı başlatın:
- DSFinV-K dışa aktarımı (Ayarlar → Dışa aktar → DSFinV-K): başlangıç/bitiş tarihini seçin, ZIP'i indirin.
- TSE-TAR dışa aktarımı (Ayarlar → TSE → Dışa aktar): TSE'nin ham verileri.
- Gerektiğinde ek olarak GDPdU dışa aktarımı.
Adım 4 — Verileri denetim yazılımında değerlendirme¶
- DSFinV-K veri kümesini denetim yazılımınıza (örn. IDEA) aktarın —
index.xmltüm sütunları açıklar. - Belge numaralarının eksiksizliğini kontrol edin (
transactions.csv) — dizi boşluksuz olmalıdır; boşluklar iptaller (references.csv) veya arızalarla açıklanabilir olmalıdır. - İmza sayaçlarının (
transactions_tse.csv) monotonluğunu kontrol edin. - Vergi oranı başına ciroları (
transactions_vat.csv) kasa kapanışlarıyla (businesscases.csv) karşılaştırın. - TAR dışa aktarımından TSE ham verilerini mali idarenin araçlarıyla bağımsız olarak doğrulayın.
Adım 5 — Kasa kesintisi / nakit mutabakatı¶
Sayılan nakit mevcudunu, son gün sonu raporunda belirtilen hesaplanan olması gereken mevcutla karşılaştırın. DiKAS, sayım farkını vardiya başına ve gün başına gösterir (Bölüm 12).
15. Kasa denetimi için kontrol listesi¶
- TSE seri numarası ve kasa seri numarası, vergi dairesine bildirilen bilgilerle uyuşuyor
- TSE sertifikası tüm denetim dönemi boyunca geçerliydi
- Kasa fişleri, QR kodu dahil tüm zorunlu bilgileri içeriyor (§ 146a, § 14 UStG)
- QR kodu imzaları geçerli (kontrol uygulamasıyla örnekleme)
- Belge numarası dizisi boşluksuz; boşluklar iptaller/arızalarla açıklanabilir
- İmza sayacı monoton artıyor; boşluklar arıza kaydında belgelenmiş
- İptaller, referanslı imzalanmış karşı belgeler olarak mevcut (silinmemiş)
- Kasayla ilgili tüm işlemler imzalanmış (vardiyalar, gün sonu raporu, nakit hareketleri dahil)
- DSFinV-K dışa aktarımı (v2.3) eksiksiz ve denetim yazılımında okunabilir
- Vergi oranı başına cirolar, kasa kapanışlarıyla uyuşuyor
- Nakit kasa mevcudu boşluksuz yürütülmüş; sayım farkları belirtilmiş
- TSE arıza süreleri belgelenmiş ve izlenebilir
16. Teknik temel veriler (özet)¶
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Desteklenen TSE | Swissbit donanım TSE'si (USB) · fiskaly bulut TSE'si · TSE ağı (Verbund) |
| İmza yöntemi | SHA-256 ile ECDSA (ecdsa-plain-SHA256, TSE'ye bağlı) |
| ProcessType'lar | Kassenbeleg-V1, Bestellung-V1, SonstigerVorgang |
| QR kodu | DSFinV-K Ek I, sürüm V0 (12 alan) |
| KDV anahtarı | 1=%19, 2=%7, 3=%10,7, 4=%5,5, 5=%0, 6=özel oran, 7=KDV yok |
| Belge numaraları | Sıralı, boşluksuz tek bir numara dizisi (R000000 formatı) |
| DSFinV-K dışa aktarımı | Sürüm 2.3, 20 CSV tablosu + index.xml, BOM'suz UTF-8, ondalık virgül |
| Diğer dışa aktarımlar | TSE-TAR (BSI TR-03153), GDPdU |
| Değiştirilemezlik | Append-only (yalnızca ekleme); iptaller imzalanmış karşı belge olarak; silme yok |
| Arıza davranışı | Engellemeyen, otomatik kayıt tutma, görünür belge işaretleme |
| Saklama | § 147 AO uyarınca (düzenli olarak 10 yıl) |